SEARCH:
   


ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΖΩΟ ΣΑΣΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ -ΤΟΚΕΤΟΣ - ΓΑΛΟΥΧΙΑ › Ο ΤΟΚΕΤΟΣ ΣΤΗ ΣΚΥΛΑ

Ο τοκετός στη σκύλα είναι μια φυσιολογική διαδικασία...


Περιγραφή

                                                                            ΤΟΚΕΤΟΣ
Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός είναι μια φυσιολογική διαδικασία , που καθοδηγείται από το ένστικτο. Έτσι τα άγρια ζώα γεννούν στην πλειοψηφία τους χωρίς καμία εξωτερική παρέμβαση. Τι γίνεται όμως με τα κατοικίδια ζώα, τα οποία δεν ζουν στο φυσικό τους περιβάλλον και τα ένστικτα τους υπολειτουργούν, για να μην αναφερθούμε σε πλήρη ανυπαρξία τους;  Στη βάση της σύγχρονης εξάρτησης ζώου – ιδιοκτήτη σας δίνουμε κάποιες χρήσιμες συμβουλές, με σκοπό να ενημερωθείτε για το τι συμβαίνει πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον τοκετό.
                                                         ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ
ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΧΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ
Πρέπει  την τελευταία εβδομάδα πριν το τοκετό να γίνει κατάλληλη προετοιμασία του χώρου τοκετού. Πρώτα – πρώτα επιλέγουμε ένα χώρο μέσα στο σπίτι που να είναι ήσυχο, ζεστό, προστατευμένο από ρεύματα αέρα .Καλό είναι να κατασκευάσουμε μια φωλίτσα μέσα στην οποία η σκυλίτσα και τα κουταβάκια θα νιώθουν ασφάλεια. Συστήνεται ένα χαρτοκούτι που να είναι αρκετά ευρύχωρο ώστε η σκύλα να μην μπορεί να ποδοπατήσει τα μωρά της και τόσο χαμηλό, ώστε  να μπορεί να μπαινοβγαίνει άνετα  αλλά  τα μωρά να μην μπορούν να βγαίνουν από τη φωλιά.
Το δάπεδο της φωλιάς πρέπει να είναι στρωμένο με εφημερίδες, υλικό που είναι μονωτικό και καθαρίζεται πολύ εύκολα. Ενναλακτικά ή συμπληρωματικά μπορείτε να χρησιμοποιήσετε πανάκια.
ΥΛΙΚΑ ΜΑΙΑΣ - ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ
Υπάρχει σοβαρή περίπτωση να χρειαστεί να βοηθήσετε εσείς στην έξοδο του εμβρύου από τον κόλπο. Δεν είναι τόσο τρομερό όσο το φαντάζεστε και όταν υπάρχει ψυχραιμία και σωστή ενημέρωση όλα γίνονται. Υλικά μαίας – ιδιοκτήτη. (Προμηθευτείτε τα και ας είναι και αχρείαστα.)_
- οδοντικό νήμα
- αποστειρωμένο νυστέρι
- Ιώδιο
- Σύριγγα
- Καθαρά πανάκια για να τρίψουμε και να στεγνώσουμε καλά το κουτάβι.
                                                          ΠΟΣΟ ΔΙΑΡΚΕΙ Η ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ;
Η διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια. Ο κτηνίατρος σας κατά προσέγγιση θα σας ενημερώσει για  το πότε θα γεννήσει το σκυλάκι σας. Έτσι κατά προσέγγιση από την ημέρα της σύζευξης υπολογίζουμε ότι ο τοκετός θα πραγματοποιηθεί 58 με 71 ημέρες μετά.
Πως θα καταλάβω ότι σε 1- 2 εβδομάδες το σκυλάκι μου γεννά;    
Τις τελευταίες εβδομάδες οι μαστοί μεγαλώνουν και πρήζονται. Έτσι με πολύ μαλακές και ήπιες κινήσεις μπορείτε να πιέσετε τους μαστικούς αδένες  Συχνά είναι δυνατή μετά από πίεση η έξοδος γάλακτος από το μαστικό αδένα
Τελευταία εβδομάδα της εγκυμοσύνης Την τελευταία εβδομάδα λοιπόν πριν τον τοκετό καλό είναι να μετράτε τη θερμοκρασία του σκύλου σας  3 φορές την ημέρα. Έχει διαπιστωθεί ότι 12-24 ώρες πριν τον τοκετό η θερμοκρασία του σώματος της ετοιμόγεννης σκύλας πέφτει κατά μία μονάδα. Αν για παράδειγμα  η θερμοκρασία του σώματος  από 38.6 ˚ C πέσει στους 37.7˚ C τότε θα περιμένετε μέσα στις επόμενες 24 ώρες ότι το ζωάκι σας θα γεννήσει.
                                                                   ΣΤΑΔΙΑ ΤΟΚΕΤΟΥ
1ο στάδιο τοκετού.
Το στάδιο αυτό είναι δυνατό να διαρκέσει από  0  έως  36  ώρες.
Σε αυτό το στάδιο αρχίζει η σύσπαση της μήτρας. Στο στάδιο αυτό έχουμε μια σταδιακή αύξηση της παραγωγής και έκκρισης της προσταγλανδίνης F2a από τον πλακούντα και την μήτρα η οποία οδηγεί σε λύση του ωχρού σωματίου με συνέπεια τη σταδιακή μείωση της προγεστερόνης και  η μείωση αυτή επιτρέπει στη μήτρα  να συσπαστεί. Στο στάδιο αυτό έχουμε και τη διάνοιξη του τραχήλου. Στη σκύλα λόγω του μήκους του κόλπου δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση από τον κτηνίατρο η διάνοιξη του στομίου του τραχήλου. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι σε κάθε σκύλα η ένταση των συμπτωμάτων ποικίλει με αποτέλεσμα ορισμένα ζώα να εμφανίσουν εμφανή  συμπτωματολογία και άλλα αφανή με αποτέλεσμα να περάσει απαρατήρητη. Στο στάδιο αυτό μπορεί να παρατηρήσουμε λαχάνιασμα, ανησυχία, δυσφορία, ανορεξία, έντονο μυϊκό τρόμο, γλείφει συνέχεια το αιδοίο της και ψάχνει για να φτιάξει φωλιά.
2ο  στάδιο ΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΗΣ ΕΞΩΘΗΣΗΣ
Στο στάδιο αυτό πραγματοποιείται η έξοδος όλων των εμβρύων. Όπως και τα υπόλοιπα στάδια του τοκετού έτσι και σε αυτό η διάρκεια και η ένταση του επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από  τη φυλή της σκύλας αλλά και από τον αριθμό και το μέγεθος των κυοφορούντων εμβρύων.  Αυτό το στάδιο χαρακτηρίζεται από τις << οδύνες>>, τις κοιλιακές συσπάσεις που πραγματοποιεί η σκύλα προκειμένου να μπορέσει να βγει το έμβρυο από τον κόλπο. Το κάθε έμβρυο από το άλλο γεννιέται σε  χρονικό διάστημα 10 λεπτών έως και 2 ωρών. Υπάρχει περίπτωση να γεννηθούν δύο έμβρυα ταυτόχρονα ή να γεννηθούν μονόζυγων δίδυμα ( δύο έμβρυα σε έναν πλακούντα). Η σκύλα συνήθως είναι ξαπλωμένη στο πλάι και χωρίς μεγάλη προσπάθεια αλλά υπομονετικά γεννάει το κάθε έμβρυο και αμέσως μετά τη γέννηση  γλύφει έντονα το έμβρυο με σκοπό να σπάσει το αμνίο και το τρώει ή το απομακρύνει και κόβει τον ομφάλιο λώρο. Μετά το γλύφει για να το καθαρίσει και να το στεγνώσει και εν συνεχεία ασχολείται με την έξοδο του επόμενου εμβρύου. Το έμβρυο φυσιολογικά γεννιέται σε ραχιαία θέση δηλαδή με τη ράχη προς τα πάνω και το κεφάλι του να προβάλλει πρώτο ενώ τα πρόσθια άκρα να είναι σε έκταση προς τα εμπρός.

ΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΗΣ ΥΣΤΕΡΟΤΟΚΙΑΣ
Στα ζώα που γεννάνε φυσιολογικά μόνο ένα έμβρυο, στο στάδιο αυτό πραγματοποιείται η απομάκρυνση του πλακούντα και των εμβρυικών υμένων ενώ στα σκυλιά αυτό γίνεται κατά τη διάρκεια του δεύτερου σταδίου. Έτσι στο στάδιο της υστεροτοκίας παλινδρομεί η μήτρα. Χρονικά το στάδιο αυτό είναι δύσκολο να προσδιοριστεί.


                             ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΗΣΥΧΗΣΩ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΛΕΣΩ ΤΟΝ ΚΤΗΝΙΑΤΡΟ.
 Όπως έχει ήδη επισημανθεί η φυσιολογική εξέλιξη ενός τοκετού εξαρτάται κατά πολύ από τη φυσική κατάσταση και την υγεία της μητέρας. Σε γενικές γραμμές θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι πρέπει να καλέσετε κτηνίατρο σε κάθε περίπτωση που αντιληφθείτε ότι κάποιο από τα παραπάνω στάδια δεν εξελίσσεται φυσιολογικά.
Παρακάτω σας παραθέτουμε ορισμένες από τις πιο συνηθισμένες περιπτώσεις που ο ιδιοκτήτης ΕΠΙΒΑΛΛΕΤΑΙ  να καλέσει κτηνιατρική βοήθεια.
- Έχουν περάσει 65 ημέρες μετά τη σύζευξη και δεν παρατηρείται κανένα σημάδι έναρξης τοκετού. Επίσης υπάρχει η πιθανότητα η μητέρα σε εκείνο το χρονικό διάστημα να μην είναι καλά και να έχει συμπτώματα αδυναμίας και έντονης κατάπτωσης.
-πτώση θερμοκρασία του σώματος της μητέρας κάτω από τους 37,5C υποδηλώνει ότι αναμένεται η έναρξη τοκετού σε διάστημα 24 ωρών. Σε περίπτωση που έχουμε καθυστέρηση μεγαλύτερη των 24 ωρών πρέπει άμεσα να προσκομιστεί.
- έχουν περάσει  ώρες από την έξοδο διαυγούς εκκρίματος από το αιδοίο και δεν έχουμε καμία ένδειξη έναρξης τοκετού. Το διαυγές υγρό οφείλεται στη ρήξη του αλλαντοχορίου και σηματοδοτεί την έναρξη του δευτέρου σταδίου του τοκετού.
 -σε περίπτωση εξόδου αιμορραγικού εκκρίματος μαύρου πράσινου το οποίο δεν είναι σε καμία περίπτωση φυσιολογικό χωρίς να υπάρχει καμία ένδειξη έναρξης του τοκετού.
-σε περίπτωση που το έμβρυο έρχεται σε κοιλιακή θέση, δηλαδή με τη ράχη προς τα κάτω (ανάσκελα) ή με τα πίσω άκρα να προβάλλουν πρώτα. Σε αυτή τη περίπτωση υπάρχει η πιθανότητα να μην μπορέσει η σκύλα μόνη της την έναρξη του τοκετού.
-  αν έχει περάσει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 2 ωρών από την έξοδο του εμβρύου και ενώ η μητέρα έχει ωδίνες.
-η έναρξη του τοκετού είναι φυσιολογική αλλά παρόλο που βλέπετε το ζώο σας να έχει ωδίνες για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της 1 ώρας το ζώο δεν έχει γεννήσει.
- αν ο τοκετός φαίνεται σαν να έχει τελειώσει, αλλά η μητέρα δεν τρώει, είναι ανήσυχη και δεν περιποιείται τα μωρά της.
- μετά το τέλος του τοκετού να βγαίνει μεγάλη ποσότητα αιμορραγικού εκκρίματος από το αιδοίο. Μικρή ποσότητα εκκρίματος είναι φυσιολογικό και δεν πρέπει να προκαλεί καμία ανησυχία.
-σε κάθε περίπτωση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε  τοκετό είτε από πρωτόγεννη είτε από μεγαλύτερης των 8 ετών έγκυο
-υπερβολικά κρεμάμενη και χαλαρή κοιλιά σε ηλικιωμένα κυρίως ζώα
 
                                                      ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΕΜΒΕΙ Ο ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ
-σε κάθε περίπτωση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε  τοκετό είτε από πρωτόγεννη είτε από μεγαλύτερης των 8 ετών έγκυο πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να είναι μαζί της στη γέννα ο ιδιοκτήτης που είναι πιο ήρεμος και συνδεδεμένος περισσότερο με τη μητέρα. Η νευρική αναστολή του τοκετού αποτελεί δυστυχώς τη πιο συχνή ένδειξη για καισαρική. Πρέπει να είστε κοντά στο ζώο και να το ενθαρρύνεται και να το στηρίζεται ψυχολογικά.
-μετά τη γέννηση του εμβρύου η μητέρα δεν ασχολείται καθόλου με το έμβρυο. Τότε θα πρέπει να παρεμβαίνει άμεσα εσείς ο ιδιοκτήτης γιατί αλλιώς το έμβρυο θα πεθάνει από ασφυξία. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει εσείς να σκίσετε μετά χέρια τον αμνιακό σάκο, να κόψετε τον ομφάλιο λώρο και με πετσετούλες στεγνές να τρίψετε το έμβρυο έτσι ώστε να το ζεστάνετε και να απομακρύνετε τα εκκρίματα από το στόμα και τη μύτη. Το ομφάλιο λώρο τον κόβετε με ένα νυστεράκι σε απόσταση περίπου 5-6 εκατοστών από το σώμα του έμβρυο. Πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί ώστε να μην ασκήσετε έλξη και προκαλέσετε εκσπλασχισμό του εμβρύου. ΠΡΟΣΟΧΗ. Η γάτα φυσιολογικά καθυστερεί να κόψει τον ομφάλιο λώρο περίπου 5 - 15 λεπτά έως ότου απομακρυνθούν οι εμβρυικοί υμένες. Πρέπει να περιμένετε λοιπόν και μετά να επέμβετε.
-κανιβαλισμός υγιών εμβρύων. Στη περίπτωση εμβρύων με ανατομική δυσμορφία το φαινόμενο θεωρείται φυσιολογικό κάτι το οποίο δεν ισχύει σε περιπτώσεις υγιών. Σε αυτή τη περίπτωση προσπαθεί ο ιδιοκτήτης να ηρεμήσει τη μητέρα.

Καλά γεννητούρια
Ρουμελιώτη Καλλιόπη
Κτηνίατρος D.V.M